اسد الله معطوفى

98

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

مادها گرگان در عهد حكومت ماد مادها يكى از طوايف مهم آريايى بودند كه پس از مهاجرت به فلات ايران ، در غرب ايران و جنوب غربى ايران مستقر شدند . آن‌ها كه به نوشته هرودوت شامل 6 قبيله بزرگ مىشدند ، توسط يكى از روساى بزرگ خود يعنى ديااكو متحد گشتند تا بتوانند در مقابل همسايه مهاجم غربى خويش يعنى آشورىها مقاومت كنند . 11 پس از ديااكو فرزندش فرورتيش ( 655 - 633 ق . م ) به حكومت رسيد كه در جنگ با آشورىها كشته شد . جانشين وى هوخشتره ( 624 - 585 ق . م ) بود كه حوزه حكومتش را به نقاط زيادى از جمله هيركانيا ( وهركان - گرگان ) و بخشى از سرزمين‌هاى غربى پارت گسترش داد طوريكه همسايه سكاها و داهه‌ها گرديد . 12 به نوشته كتزياس ( طبيب دربار اردشير دوم ) ، در زمان هوخشتره سكاها از دهستان ( غرب كشور تركمنستان فعلى منطقه مشهدسر ) از همين ناحيه و گرگان به مادها حمله بردند . 13 هرچند عده‌اى مسير اين تهاجم را از طريق قفقاز ، دربند و آذربايجان امروزى دانسته‌اند . پس از هوخشتره ، ايختويگو ( آژىدهاك ، 585 - 550 ق . م ) به قدرت رسيد . بعضى از مورخين ، وى را همان ضحاك شاهنامه دانسته‌اند كه نظرى هم به گرگان داشت . ثعالبى مىنويسد : « . . . افريدون به هميارى كاوه آهنگر بر ضد وى قيام نمودند و بر ضحاك پيروز گشتند . از پس آن افريدون مناطق مختلف را بين پسران خويش تقسيم بنمود . ايرانشهر كه مركز و ميانه زمين بود از خراسان ، عراق ، گرگان ، فارس ، طبرستان تا حدود شام به ايرج واگذار گشت » . ولى ايرج بر سر تصاحب اين مناطق بقتل رسيد . در زمان پسر وى يعنى